Yapay zekâ neden ilk cümleyi okur, pasajı nasıl yazmalıyım?
Yapay zekâ ilk cümleyi, bir pasajın soruya cevap verip vermediğini en kısa yoldan anlamak için okuyan sistemdir. Pasaj ise 60–120 kelimelik, tek konulu ve tanımla başlayan metin parçasıdır. Modeller sayfanın tamamını değil, soruya en yakın parçayı seçer ve o parçanın ilk cümlesine bakar. Princeton Üniversitesi'nin 2023 tarihli GEO araştırmasına göre akıcı ve doğrudan yazılmış metin görünürlüğü yaklaşık %28 artırır. Aşağıdaki 6 adım bir sayfayı bu ölçüye getirir.
Yazar: Ahmet Okan ŞEKER, Elektrik Elektronik Yüksek Mühendisi · Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · 6 dakika okuma
Yapay zekâ bir sayfayı nasıl okur?
Yapay zekâ bir sayfayı, önce parçalara bölüp sonra soruya en yakın parçayı seçerek okuyan bir sistemdir. Google'a göre AI Modu bir soruyu alt sorulara ayırır ve her biri için ayrı sayfalardan pasaj toplar. Seçilen pasajın ilk cümlesi soruyu karşılıyorsa cevaba girer; karşılamıyorsa aynı konudaki başka site seçilir. Seçimde sayfanın tasarımı, görseli ya da menüsü rol oynamaz. GeoSorgu'nun Metin Kapısı tam olarak bunu ölçer: 13 kapı, 100 puan ve ilk kapı ilk cümledir. Türkiye'de taradığımız KOBİ sitelerinin çoğu 30–50 puan bandında başlar; ilk cümle düzeltmesi tek başına en çok puan getiren kalemdir.
Pasaj neden 60–120 kelime olmalı?
Pasaj uzunluğu 60–120 kelime olmalıdır. Modeller sayfayı yaklaşık bu boyda parçalara ayırır. Daha kısa parça soruyu cevaplayacak bilgiyi taşımaz, daha uzun parça iki konuyu karıştırır. Pratik ölçü şudur: bir başlık, altında 4–7 cümle, her cümle 8–22 kelime. GeoSorgu her bölümü kelime sayısıyla raporlar ve 60'ın altını ya da 120'nin üstünü işaretler. Bir sayfada en az 4 bölüm bulunmalıdır.
“Alıntı, istatistik ve kaynak eklemek bir sayfanın yapay zekâ cevaplarındaki görünürlüğünü %40'a kadar artırıyor; anahtar kelime doldurmak ise düşürüyor.”
Tanım kalıbı nedir ve nasıl kurulur?
Tanım kalıbı, pasajın ilk cümlesinde özneyi yazıp yüklemi -dır, -dir ya da demektir ile bitiren cümle yapısıdır. Kalıp üç parçadan oluşur: başlıktaki anahtar kelime, kısa bir açıklama ve bitiriş eki. Örnek yapı: Elektrik panosu, sigorta ve şalterleri tek gövdede toplayan dağıtım kutusudur. Yüklemin -maktadır ya da -yordur ile bitmesi kalıbı bozar; model cümleyi tanım olarak tanımaz. Google'ın 2025 tarihli yapay zekâ rehberine göre doğrudan ve kendi başına anlaşılır pasajlar kaynak gösterilmeye daha yakındır. Her bölümün ilk cümlesi aynı kalıpla kurulduğunda sayfa 5–6 ayrı soruya aday olur. Kalıbı önce ana sayfada, sonra hizmet sayfalarında uygulamak 1 iş günü sürer.
Soru başlıkları ne işe yarar?
Soru başlıkları, kullanıcının sohbet kutusuna yazdığı cümleyle pasajı eşleştiren etiketlerdir. İnsanlar yapay zekâya anahtar kelime değil soru yazar: Ankara'da pano üreticisi kim, implant kaç TL gibi. Başlık aynı soruyu taşıyorsa eşleşme ilk adımda kurulur. Ölçü, başlıkların en az yarısının soru biçiminde olmasıdır; nedir, nasıl, neden, kaç ve hangi en işlek kalıplardır. Başlık 12 kelimeyi geçmemeli ve altındaki ilk cümle o soruya cevap vermelidir. GeoSorgu soru biçimli başlık oranını 13 kapıdan biri olarak sayar. Hizmetler ya da Hakkımızda gibi tek kelimelik başlıklar hiçbir soruyla eşleşmez; onları soruya çevirmek 1 saatlik iştir.
Zamirle başlayan cümle neden puan düşürür?
Zamirle başlayan cümle, pasaj sayfadan koparıldığında neyi anlattığı belli olmayan cümledir. Model tek pasajı alır; önceki paragrafı görmez. Cümle bu, o ya da söz konusu ile başlıyorsa özne kaybolur ve pasaj kendi başına anlaşılmaz hâle gelir. Çözüm basittir: adı tekrar yazın. Yazar bu tedavi yerine implant tedavisi, bu ürün yerine kompakt pano yazar. GeoSorgu zamirle başlayan cümle oranını ölçer; %15'in altı tam puan, %30'un üstü sıfır puandır. Ateşman okunabilirlik formülü de yardımcı olur: 1997'de geliştirilen formül kelime ve cümle uzunluğundan 0–100 arası puan verir, 50 ve üstü hedeflenir.
Önce ve sonra: elektrik panosu örneği
Elektrik panosu örneği, aynı bilginin iki yazımının Ateşman puanıyla ölçülmüş hâlidir. Önce: Sektörde uzun süredir faaliyet gösteren firmamız, müşterilerimizin ihtiyaçlarına uygun elektrik panosu çözümlerini profesyonel ekibimizle gerçekleştirmektedir. Bunlar hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Ateşman puanı 20, yani çok zor; ilk cümle soruya cevap vermiyor. Sonra: Elektrik panosu, bir binadaki sigorta, şalter ve ölçü aletlerini tek gövdede toplayan dağıtım kutusudur. Ankara Çankaya atölyemizde 1997 yılından beri pano üretiyoruz; teslim süresi 10 iş günüdür. Ateşman puanı 54, ilk cümle tanım, ikinci cümlede yer, yıl ve süre var. Fark 34 puandır ve yazım 10 dakika sürer.
Sık sorulanlar
Her paragraf tanımla mı başlamalı?
+
Hayır, her bölümün ilk paragrafı tanımla başlamalıdır; sonraki paragraflar açıklama ve örnek taşır. Bir sayfada 4–6 bölüm yeterlidir.
Ateşman puanını nasıl ölçerim?
+
GeoSorgu taraması Ateşman puanını her bölüm için ayrı hesaplar ve sonuç sayfasında yazar. Elle hesap için kelime başına hece ve cümle başına kelime sayısı yeter.
Anahtar kelimeyi tekrar etmek yardımcı olur mu?
+
Hayır, Princeton Üniversitesi araştırmasına göre anahtar kelime doldurmak görünürlüğü yaklaşık %8 düşürür. Aynı kelimeyi bir cümlede en fazla 2 kez kullanın.
İlk cümle düzeltmesi puanı ne kadar artırır?
+
İlk cümle düzeltmesi, bot engeli ve yazar satırıyla birlikte 1 iş gününde 15–25 puan ekler. Hazır metin kalıpları Başlangıç paketinde verilir.
Sayfanızın ilk cümlesini ölçün
Kayıt yok, veri saklanmaz. Sonuç sayfası her bulgunun çözümünü adım adım gösterir.
Kaynaklar
- Aggarwal ve ark., "GEO: Generative Engine Optimization", Princeton Üniversitesi, 2023
- Google Search Central, "AI features and your website", 2025
- Ateşman, E., "Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi", Dil Dergisi, 1997
Yazar: Ahmet Okan ŞEKER, Elektrik Elektronik Yüksek Mühendisi (GeoSorgu, Çankaya / Ankara) · Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Yöntem: Nasıl ölçüyoruz